Chăm sóc bé mới sinh

Hướng dẫn chăm sóc bé sơ sinh cho người lần đầu làm ba mẹ

Chăm sóc bé mới sinh có thể là một thử thách lớn đối với những người lần đầu làm cha mẹ. Có rất nhiều vấn đề mẹ cần tìm hiểu và thực hiện, đảm bảo em bé phát triển một cách tốt nhất. Từ việc cho bé ăn, cho bé ngủ, tắm rửa, vận động,… Vậy làm thế nào để tự tin hơn khi chăm sóc trẻ sơ sinh? Những lời khuyên và hướng dẫn sau đây chắc chắn sẽ rất cần thiết cho cha mẹ.

1. Một vài lưu ý chung khi chăm sóc bé sơ sinh

– Rửa tay sạch với xà phòng hay dung dịch diệt khuẩn trước khi chăm sóc bé. Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh còn yếu vậy nên rất dễ bị nhiễm khuẩn, bị ốm. Vì vậy hãy chắc chắn bàn tay bạn được vệ sinh sạch sẽ trước khi chăm bé.

– Chú ý hỗ trợ đầu và cổ của bé, khi bế hoặc khi bạn đặt em bé nằm xuống.

– Không rung lắc trẻ sơ sinh. Hành động này có thể gây nhiều hậu quả nghiêm trọng như chảy máu não và thậm chí tử vong.

– Mỗi khi sử dụng địu, xe đẩy hay ghế ô tô, bạn hãy chắc chắn bé được ngồi chắc chắn, vững vàng. Điều này sẽ hạn chế được những tác động mạnh đến cơ thể của bé hoặc giúp bé không bị ngã.

– Các em bé sơ sinh chưa phù hợp với những hoạt động mạnh như đung đưa trên đầu gối hoặc tung lên không trung.

Hướng dẫn chăm sóc bé sơ sinh cho người lần đầu làm mẹ
Hướng dẫn chăm sóc bé sơ sinh cho người lần đầu làm mẹ

2. Hãy để bé cảm nhận sự gắn kết giữa mẹ và con ngay từ khi mới sinh

Có rất nhiều cách để tạo sự gắn kết bền chặt giữa cha mẹ và bé khi chăm sóc bé sơ sinh:

– Ngay từ khi bé mới sinh, mẹ hãy ôm bé và nhẹ nhàng vuốt ve bé theo các kiểu khác nhau. Thực hiện “da kề da” với bé, ôm trẻ sơ sinh, áp vào da của mẹ trong khi cho ăn hoặc bế.

– Massage cho trẻ sơ sinh thường xuyên, đặc biệt là với bé sinh non. Tuy nhiên, mẹ hãy chú ý xoa bóp nhẹ nhàng cho bé, bởi phần cơ xương của trẻ sơ sinh còn khá non yếu, dễ bị tổn thương nếu như có tác động mạnh.

– Nói chuyện, hát hay bất cứ hành động nào giúp kích thích thính giác của trẻ.

– Một số trẻ có thể rất nhạy cảm với ánh sáng hoặc âm thanh. Bé có thể giật mình và dễ khóc, ngủ ít hơn ​​hoặc quay mặt đi khi ai đó nói hoặc hát cho chúng nghe. Nếu trường hợp đó xảy ra, hãy giữ mức độ tiếng ồn và ánh sáng ở mức thấp đến trung bình.

3. Hướng dẫn mẹ cách quấn khăn cho trẻ sơ sinh

Đây là một hoạt động quen thuộc khi mẹ chăm sóc bé sơ sinh. Việc quấn khăn không chỉ giữ ấm mà nó còn mang lại cho bé cảm giác an toàn và thoải mái.

Sau đây là cách quấn khăn cho bé:

– Trải một chiếc khăn trẻ em ra, với một góc hơi gấp lại.

– Đặt em bé nằm ngửa trên chăn với đầu cao hơn góc đã được gấp lại.

– Quấn góc bên trái lên cơ thể của em bé và nhét nó vào bên dưới lưng em bé, đến dưới cánh tay phải.

– Đưa góc dưới lên trên bàn chân của em bé và kéo nó về phía đầu của chúng, gấp vải xuống nếu nó gần với mặt. Hông và đầu gối phải hơi cong và quay ra ngoài. Quấn bé quá chặt có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng loạn sản xương hông .

– Quấn góc bên phải xung quanh em bé và nhét nó vào bên trái của em bé, chỉ để hở cổ và đầu.

– Không nên quấn trẻ sơ sinh sau khi trẻ có dấu hiệu bắt đầu lăn lộn. Đó thường là khi chúng được 2 tháng tuổi.

4. Hướng dẫn thay tã, mặc tã trong chăm sóc bé sơ sinh

Cho dù mẹ sử dụng tã vải hay tã dùng một lần, bé sẽ cần thay 8 – 10 chiếc tã một ngày.

Trước khi mặc tã cho bé , hãy nên chuẩn bị:

– Tã mới

– Quần mặc tã (nếu sử dụng tã vải)

– Kem chống hăm

– Khăn lau hoặc giấy ướt

Sau mỗi lần bé đi vệ sinh hoặc nếu tã ướt, hãy đặt bé nằm ngửa và cởi bỏ tã bẩn. Dùng nước, bông gòn và khăn lau nhẹ nhàng lau sạch vùng sinh dục của bé. Để ngăn ngừa hoặc giảm tình trạng hăm tã, mẹ có thể bôi kem chống hăm. Luôn rửa tay sau khi thay tã.

Cách ngừa hăm tã cho bé:

– Thay tã ngay khi tã đầy.

– Nhẹ nhàng làm sạch vùng mông bé. Làm khô da, sau đó thoa một lớp kem chống hăm thật dày.

– Nếu bạn sử dụng tã vải, hãy giặt chúng trong chất tẩy rửa không có thuốc nhuộm và hương liệu.

– Để bé không mặc tã trong một phần thời gian trong ngày. Điều này giúp da bé thoáng mát hơn.

Mẹ nên tìm hiểu về cách mặc tã khi chăm sóc bé sơ sinh
Mẹ nên tìm hiểu về cách mặc tã khi chăm sóc bé sơ sinh

5. Hướng dẫn tắm cho bé sơ sinh

Trong chăm sóc bé sơ sinh, vấn đề tắm rửa cho bé luôn nhận được sự quan tâm của nhiều ba mẹ. Dưới đây là hướng dẫn tắm cho bé sơ sinh mẹ nên biết:

Chuẩn bị sẵn những vật dụng này trước khi tắm cho bé:

– Một chiếc khăn mềm, sạch

– Xà phòng và dầu gội trẻ em dịu nhẹ, không mùi

– Một bàn chải mềm để kích thích da đầu của em bé

– Khăn hoặc chăn

– Tã sạch

– Quần áo sạch

Mẹ bế bé trên tay để tắm rửa

Trước khi tắm cho bé, hãy chọn một bề mặt phẳng, an toàn. Đổ nước ấm vào chậu. Cởi quần áo của bé và quấn bé trong một chiếc khăn tắm. Lau mắt trẻ sơ sinh bằng khăn (hoặc bông gòn sạch) thấm nước. Lau sạch mũi và tai cho bé bằng khăn ẩm.

Tiếp theo, dùng dầu gội trẻ em, tạo bọt và nhẹ nhàng gội đầu cho bé rồi xả sạch. Lau khô người, quấn tã và mặc quần áo cho bé.

Đối với tắm bồn

Khi chăm sóc bé sơ sinh, mẹ hãy tắm bồn nếu bé đã sẵn sàng. Lần tắm đầu tiên nên nhẹ nhàng và nhanh chóng.

Ngoài một số hướng dẫn như tắm bằng chậu thau, mẹ nên chú ý:

– Nước trong bồn tắm dành cho trẻ sơ sinh có độ ấm từ 2 đến 3 inch – không nóng.

– Tắm bé trong phòng ấm áp. Đảm bảo nước trong bồn không sâu quá 2–3 inch và nước không còn chảy trong bồn.

– Dùng khăn lau mặt và tóc cho bé. Nhẹ nhàng rửa phần còn lại của cơ thể bé bằng nước và một lượng nhỏ xà phòng.

– Trong suốt quá trình tắm, thường xuyên dội nước nhẹ nhàng lên người bé để bé không bị lạnh.

6. Cách chăm sóc rốn và bao quy đầu cho bé

Chăm sóc bé sơ sinh sau khi cắt bao quy đầu

Nhẹ nhàng lau sạch phần đầu quy đầu bằng nước ấm sau khi thay tã, sau đó bôi dầu bôi trơn lên đầu ti để nó không dính vào tã. Dương vật sẽ lành trong vài ngày. Tuy nhiên, hãy gọi cho bác sĩ ngay lập tức nếu vết đỏ hoặc sưng trở nên tồi tệ hơn hoặc nếu hình thành mụn nước chứa đầy mủ.

Chăm sóc rốn cho bé sơ sinh

Chăm sóc rốn trẻ sơ sinh là vấn đề quan trọng. Làm sạch xung quanh cuống rốn bằng nước sạch và thấm khô cho đến khi cuống rốn khô lại và rụng đi, thường là sau 10 ngày đến 3 tuần.

Mẹ nên tìm hiểu về cách mặc tã khi chăm sóc bé sơ sinh
Mẹ nên tìm hiểu về cách mặc tã khi chăm sóc bé sơ sinh

7. Cách cho bé ăn và ợ hơi

Ăn uống là vấn đề khá quan trọng trong chăm sóc bé sơ sinh. Dưới đây là một vài hướng dẫn cho ba mẹ:

Cho bé ăn

– Nói chung, trẻ sơ sinh nên được cho ăn theo nhu cầu, bất cứ khi nào trẻ có vẻ đói. Bé có thể ra hiệu bằng cách khóc, mút ngón tay…

– Nếu bạn cho con bú, hãy cho bé bú khoảng 10–15 phút ở mỗi bên vú. Nếu bé uống sữa công thức, con bạn có thể sẽ bú khoảng 60–90 ml mỗi lần.

– Một số trẻ sơ sinh có thể cần được đánh thức vài giờ một lần để đảm bảo chúng được ăn đủ.

Cách ợ hơi khi chăm sóc bé sơ sinh

– Trẻ sơ sinh sẽ nuốt không khí trong khi bú, gây đầy bụng khó chịu. Để giúp ngăn ngừa điều này, hãy cho bé ợ hơi thường xuyên.

Cách thực hiện ợ hơi cho bé

– Cách 1: Giữ đầu của bé thẳng đứng trên vai của bạn. Đỡ đầu và lưng của bé trong khi dùng tay còn lại vỗ nhẹ vào lưng.

– Cách 2: Đặt em bé của bạn trên đùi của bạn. Đỡ ngực và đầu của bé bằng một tay bằng cách đặt cằm của bé trong lòng bàn tay của bạn và đặt gót bàn tay của bạn lên ngực của bé (hãy cẩn thận để giữ cằm của bé – không phải ở cổ). Dùng tay còn lại vỗ nhẹ vào lưng bé.

– Cách 3: Đặt bé úp mặt vào lòng bạn. Đỡ đầu bé sao cho đầu cao hơn ngực và nhẹ nhàng vỗ hoặc xoa lưng bé.

8. Những điều mẹ cần biết về giấc ngủ của bé sơ sinh

Thời gian ngủ của trẻ sơ sinh

Khi chăm sóc bé sơ sinh, mẹ có thể ngạc nhiên khi biết rằng, mỗi ngày trẻ sơ sinh ngủ khoảng 16 giờ hoặc hơn.

Trẻ sơ sinh thường ngủ trong khoảng thời gian từ 2–4 giờ. Bé cũng chưa thể ngủ xuyên đêm.

Khi nào thì bạn có thể cho bé ngủ suốt đêm?

Một số trẻ có thể ngủ suốt đêm (từ 6–8 giờ) khi được 3 tháng tuổi. Luôn đặt trẻ nằm ngửa khi ngủ để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh.

Cách tạo môi trường ngủ an toàn cho bé

– Không sử dụng chăn, mền, da cừu, thú nhồi bông và gối trong nôi. Những thứ này có thể làm trẻ ngạt thở.

– Cha mẹ nên ngủ chung phòng (nhưng không phải chung giường ) với em bé trong 6 tháng đến 1 năm đầu.

– Thay đổi vị trí đầu của bé khi ngủ. Điều này sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng bé bị méo đầu.

– Nhiều trẻ sơ sinh có hiện tượng ngủ lẫn lộn ngày và đêm. Để giảm tình trạng này mẹ nên giảm sự kích thích vào ban đêm ở mức tối thiểu. Đảm bảo sử dụng ánh sáng yếu trong phòng ngủ, chẳng hạn như bằng cách sử dụng đèn ngủ. Bên cạnh đó, mẹ nên dành thời gian trò chuyện và chơi với bé vào ban ngày. Khi bé thức dậy vào ban ngày, hãy cố gắng giữ cho bé tỉnh táo lâu hơn một chút bằng cách trò chuyện và chơi đùa.

9. Những điều mẹ cần biết về khi bé sơ sinh khóc

Trẻ sơ sinh có thể khóc rất nhiều. Bởi lẽ ở giai đoạn này khóc là cách duy nhất để thể hiện nhu cầu của bé.

Ngoài các nguyên nhân như bé bị đói, tã ướt, bé bị mệt, đầy hơi, mẹ có thể áp dụng một số mẹo giúp xoa dịu các cơn khóc khi chăm sóc bé sơ sinh:

– Cho bé ngậm vú, bú bình, ngón tay hoặc núm vú giả.

– Tạo môi trường giống như bụng mẹ bằng cách quấn bé trong khăn.

– Đi bộ, đung đưa, lắc lư, cho bé đi xe đẩy… để bé cảm thấy thích thú.

Quan trọng mẹ nên giữ bình tĩnh, mọi cơn khóc của bé dần sẽ qua.

10. Chăm sóc bé sơ sinh bị sốt

Sốt có thể là dấu hiệu của một căn bệnh nghiêm trọng, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh. Mẹ có thể hỏi ý kiến của bác sĩ nếu như bé sốt nhẹ trong khoảng 37,5 độ đến 38 độ.

Khi nào cần cho bé đi khám bác sĩ khi bị sốt?

Khi chăm sóc bé sơ sinh, mẹ nên cho bé đi khám nếu có bất cứ cơn sốt nào. Khi bé lớn hơn, bạn sẽ có thể yên tâm hơn về những cơn sốt nhẹ. Các triệu chứng sau đây ở trẻ sơ sinh cần được bác sĩ thăm khám:

– Sốt từ 38 độ C trở lên.

– Từ chối bú mẹ.

– Buồn ngủ quá mức, thờ ơ hoặc không phản ứng.

– Quá cáu kỉnh và khóc không nguôi trong thời gian dài hơn bình thường.

– Có phát ban đỏ hoặc sưng ở bất cứ đâu trên cơ thể.

– Bị đỏ hoặc sưng ở gốc dây rốn.

– Có các triệu chứng táo bón, khó chịu (ví dụ như rặn) khi đi đại tiện.

– Bị chướng bụng hoặc nôn (chứ không phải khạc ra).

Kết luận

Thời gian đầu, ba mẹ có thể cảm thấy hơi lo lắng về việc chăm sóc bé sơ sinh. Tuy nhiên, với những chia sẻ và hướng dẫn trên đây, chắc chắn rằng chỉ trong vài tuần, ba mẹ sẽ hình thành thói quen và nuôi dạy bé ngày một tốt hơn. Chúc ba mẹ luôn tự tin trong hành trình chăm sóc bé yêu.

Bài viết cùng chủ đề